Stres jest obecny w życiu każdego z nas. Objawia się szczególnie w ważnych momentach życia, takich jak egzaminy, rozmowy kwalifikacyjne, czy wystąpienia publiczne. Każda osoba ma jednak inną tolerancję na stres i w zależności od osobowości inne bodźce go wywołują.

Czym jest stres?

Stres to nic innego jak reakcja organizmu, związana z fizjologią lub psychologią człowieka, która objawia się w wyniku działania bodźców tzw. stresorów, czyli sytuacji, które wywołują stres. Bezpośrednio z nim wiąże się zwiększone napięcie oraz silne emocje, nad którymi trudno jest zapanować. Najczęściej stres przychodzi i odchodzi samoistnie wraz z ustaniem czynników stresogennych. Jest to sytuacja zupełnie normalna, problem pojawia się wtedy, gdy stres towarzyszy nam coraz częściej, a nawet codziennie, uniemożliwiając normalne funkcjonowanie.

Jakie są jego przyczyny?

Przyczyn stresu może być wiele. Każdy z nas doskonale zna sytuacje, które wywołują u nas to nieprzyjemne uczucie zdenerwowania.  Dla niektórych będzie to wystąpienie publiczne, a dla innych rozmowa indywidualna np. z przełożonym. Ilu ludzi, tyle różnych czynników, które stres wywołują. Najczęściej jednak są nimi:

            •          trauma związana z trudnym wydarzeniem, które dotyka jednostkę lub całą grupę ludzi np. śmierć bliskiej osoby, wypadek komunikacyjny, katastrofa lotnicza, akt terroru, wojna, klęski żywiołowe;

            •          zagrożenia związane z pracą, takie jak bezrobocie, z rozwojem – presja rodziny lub otoczenia, rosnące wymagania;

            •          codzienne trudności – brak czasu, bezsilność.

Określenie te są bardzo ogólne, każdy człowiek bowiem jest inny i każdego stresuje co innego.

Objawy stresu

Objawy stresu, podobnie jak czynniki, które go wywołują, mogą być przeróżne. W celu uporządkowania tych objawów dzieli się je na 3 grupy:

            •          Objawy związane z psychiką człowieka

Stres ma bardzo duży wpływ na psychikę ludzką. Do tej grupy objawów należą reakcje takie jak: wstyd, obawa, lęk, gniew, złość, depresja, zły nastrój, obniżone poczucie własnej wartości, bezsilność, myśli samobójcze, trudności z koncentracją.

            •          Objawy związane z zachowaniem człowieka w wyniku stresu

Stres wywołuje również różne zachowania, a często powtarzające się są: agresja, poirytowanie, problemy z wysławianiem się np. jąkanie, drżenie rąk i całego ciała, tiki nerwowe, sięganie po używki, obniżona jakość pracy, niechęć do współżycia seksualnego.

            •          Objawy fizjologiczne

Ostatnia grupa objawów to te związane z fizjologią człowieka. Stres często może wywołać reakcje organizmu: ból w klatce piersiowej, palpitacje serca, ucisk, problemy ze snem, omdlenia, bóle głowy, problemy z oddychaniem, problemy żołądkowe, nadpotliwość, spadek lub przyrost masy ciała, zatrzymanie miesiączkowania.

Powyższe objawy to tylko przykłady reakcji organizmu na działanie bodźców stresogennych. Każdy z nas indywidualnie doświadcza stresu, ale dobra wiadomość jest taka, że można nad nim zapanować, a przynajmniej zminimalizować jego objawy.

Jak pokonać stres w 10 krokach?

Już wiemy, że stres jest nieodłączną częścią życia każdego człowieka. Czasem się go spodziewamy, a czasem nas zaskakuje w sytuacjach, które wcześniej uważaliśmy za bezstresowe. Wszystko to zależy od wielu czynników, poczynając od poczucia własnej wartości, osobowości, poprzez wiek i doświadczenia życiowe, do pozycji społecznej, czy po prostu powagi danej sytuacji. Istnieje wiele sposobów na walkę ze stresem, ale my przedstawiamy 10 tych najbardziej skutecznych:

Zaakceptuj stres

Akceptacja to pierwszy krok do sukcesu. Stres istnieje, jest nieodłączną częścią naszego życia, a co więcej może nawet dodawać chęci do działania i motywować. W pierwszej chwili może nam się wydawać, że życie bez stresu byłoby dużo przyjemniejsze, łatwiejsze, ale czy aby na pewno lepsze? Ze stresem jest podobnie jak z naszym pochodzeniem, kolorem skóry czy wzrostem. Są rzeczy, których po prostu nie możemy zmienić, a jedynie ich zaakceptowanie pozwoli nam w pełni cieszyć się życiem.

Pomyśl „Co może wywoływać u mnie stres”? Zastanów się, dlaczego tak jest

Warto poświęcić trochę czasu na zastanowienie się, co powoduje u mnie stres. Jakie sytuacje sprawiają, że czuję się zdenerwowany, boję się, mam obawy. Znane jest powiedzenie „nie taki diabeł straszny, jak go malują” i w większości odzwierciedla to rzeczywistość. Boimy się wielu sytuacji, które tak naprawdę, gdy się już skończą okazują się nie być takie straszne. Znajomość siebie, swojego ciała i reakcji na czynniki stresujące pozwoli nam lepiej nad sobą panować. Jeśli np. konieczność wystąpienia publicznego działa na nas stresująco, zamiast unikać tego jak ognia, lepiej jak najczęściej konfrontujmy się z tym zadaniem. Zacznijmy od wypowiedzi na mniejszą skalę, np. w grupie znajomych, czy rodziny, pokonując kolejne stopnie. Jeśli nie czujemy się pewnie, brakuje nam wiedzy lub umiejętności – skorzystajmy ze szkoleń. Praktyka czyni mistrza, a sytuacja, która coraz częściej się powtarza generuje coraz mniej stresu.

Podobnie będzie np. z wizytą u dentysty, która u większości osób powoduje strach. Zamiast zwlekać i odkładać wizytę u stomatologa na później i przeżywać potem katusze związane z oczekiwaniem przed gabinetem lekarskim lepiej wyróbmy w sobie nawyk częstego chodzenia do tego specjalisty. Ma to podwójne korzyści – przede wszystkim, częste wizyty uchronią nas przed koniecznością bardziej skomplikowanego leczenia, a tym samym zmniejszą ból temu towarzyszący, a po drugie z każdą jedną wizytą nasz stres będzie się obniżał. Taki sposób ma zastosowanie niemalże w każdej sytuacji.

Oczywiście są takie wydarzenia, na które nie jesteśmy w stanie się przygotować.  Stres związany z pewnymi sytuacjami jest nieunikniony, co nie oznacza, że nie można próbować łagodzić jego skutków.

Zadbaj o prawidłową dietę

Jesteśmy tym, co jemy – to hasło przyświeca społeczeństwu XXI wieku, i mimo że brzmi dość górnolotnie, jest prawdziwe. Nasza dieta bezpośrednio odbija się na naszym samopoczuciu, stanie zdrowia, poziomie energii. Zdrowe, zbilansowane posiłki dopasowane do naszego wieku, czy sposobu życia mogą mieć decydujący wpływ na nasz organizm. Odpowiednie żywienie dodaje energii i chęci do życia, lepiej wyglądamy (utrata nadprogramowych kilogramów), lepiej się czujemy we własnej skórze, przez co odważniej kroczymy przez życie, nie boimy się zmian. Zdrowa dieta pozwala również zachować zdrowie (oczywiście należy również regularnie się badać).

Codziennie znajdź czas na odpoczynek i relaks

To bardzo ważne, aby w tych stresujących czasach codziennie pozwolić swojemu ciału i umysłowi na odpoczynek. Wypoczęty organizm, wyspany i zrelaksowany o wiele bardziej jest odporny na stres. Codzienna dawka dobrej energii jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania. Jeśli chcemy cieszyć się zdrowiem i być bardziej odpornymi na wszelkie czynniki zewnętrzne musimy każdego dnia pamiętać o odpowiedniej regeneracji. Nie musi to być czyste lenistwo i zaleganie przed telewizorem. Wystarczy, że wygospodarujemy w ciągu dnia chociaż pół godziny wolnego czasu na robienie tego, co sprawia nam przyjemność. Niezależnie od tego, czy będzie to czytanie książki, gorąca kąpiel, czy aktywność fizyczna, wszystko to z pewnością pozwoli nam odetchnąć po ciężkim dniu i nabrać nowych sił na kolejny.

Nie zapominaj o odpowiedniej dawce snu

Sen to doskonały sposób na zamknięcie poprzedniego dnia i wejście w nowy, z nową energią. Odpowiednia dawka snu pozwala na odpoczynek fizyczny i psychiczny, aktywizuje ciało do działania, rozjaśnia myśli, poprawia nastrój. Ważne jest, aby codziennie dostarczać organizmowi tyle snu, ile potrzebuje. Zbyt długi sen powoduje ospałość, wzmaga zmęczenie i utrudnia funkcjonowanie.

Pracuj nad budowaniem swojej pewności siebie

To bardzo ważny punkt walki ze stresem. Wiele sytuacji stresujących wiąże się właśnie z zaniżoną samooceną. To, jak się czujemy sami ze sobą ma bezpośrednie przełożenie na nasze kontakty z innymi. Zauważmy, że im ktoś jest pewniejszy siebie, tym bardziej odważny się wydaje, zyskuje uznanie otoczenia, a wszystko to sprawia, że jego poziom stresu jest niższy. Warto pokonywać swoje słabości, próbować jak najczęściej wychodzić ze swojej strefy komfortu. Budowanie pewności siebie zależy tak naprawdę od nas samych i od tego, co byśmy chcieli zmienić. Niektórym brakuje pasji przez co czują się mniej wartościowi od innych, innym z kolei dokucza ich wygląd, brak atrakcyjności, a jeszcze innym zbyt mała zasobność portfela. Wszystko to można zmienić ciężką pracą. Pamiętajmy tylko, żeby w tym dążeniu do perfekcji nie zatracić siebie i pamiętać o tym, co naprawdę jest ważne.

Rozwijaj się

Rozwój osobisty ściśle wiąże się z budowaniem pewności siebie. Im mamy więcej rzeczy, z których możemy być dumni, tym łatwiej będzie nam poradzić sobie z trudną sytuacją z naszego życia. Warto inwestować w siebie, dbać o swój rozwój na wszystkich płaszczyznach. Budowanie swojego „ja” jest niezwykle istotnym etapem naszego życia, który nigdy się nie powinien kończyć. W każdym wieku, niezależnie od okoliczności, powinniśmy być odrobinę egoistami, którzy dążą do bycia coraz lepszym. Wszystko oczywiście należy robić z umiarem. Znajdźmy przynajmniej kilka razy w tygodniu czas na rozwijanie swoich umiejętności, pasji, na tworzenie siebie takim, jakim chcemy być.

Stawiaj na pierwszym miejscu to, co dla Ciebie jest najważniejsze

Ten zwariowany świat wręcz wymusza na nas dążenie do gromadzenia dóbr materialnych, które tak naprawdę nie mają znaczenia. To relacje międzyludzkie, przyjaźnie, rodzina sprawiają, że czujemy się szczęśliwi. Pieniądze to pozorny środek do szczęścia. Owszem, gwarantują życie na odpowiednim poziomie, bezpieczeństwo finansowe, ale czy mając je, a nie mając nikogo z kim można się cieszyć, można mówić o szczęściu? Ważne jest więc, żeby odpowiednio określać priorytety. Utrata pracy może być trudnym doświadczeniem, ale bliska osoba, która wesprze, doradzi, pomoże nam wyjść z tej trudnej sytuacji  to bezcenny dar, który należy doceniać. Świadomość tego, co jest dla nas naprawdę ważne pomoże nam podejmować słuszne decyzje, a działanie w zgodzie z samym sobą z pewnością minimalizuje stres.

Myśl optymistycznie

Optymistom żyje się lepiej. Warto wyrobić w sobie nawyk pozytywnego myślenia. Zamiast się stresować i zamartwiać, często bezzasadnie i na zapas, lepiej myśleć optymistycznie, widzieć świat i otaczającą nas rzeczywistość w jasnych barwach. Oczywiście nie da się, a nawet nie powinno się, odciąć od tego, co w życiu szare i smutne, ale zamiast myśleć i się smucić, lepiej przejść do działania. Nawet niewielka pomoc, odruch dobroci sprawi, że świat wyda nam się lepszy niż dotychczas. My sami będziemy lepsi, a pamiętajmy, że dobro przyciąga dobro.

Otaczaj się ludźmi, których cenisz

Bliskość drugiego człowieka to niezastąpione lekarstwo na wszelkie problemy. Spędzanie czasu z osobami, które są nam bliskie, które lubimy, nie tylko zapewni nam miłe wspomnienia, ale również zminimalizuje stres w naszym życiu. Nawet te trudne sytuacje są łatwiejsze do pokonania, gdy wiemy, że mamy kogoś, na kogo zawsze możemy liczyć, kto zawsze nas wesprze, nigdy nie wyśmieje. Budowanie relacji międzyludzkich i pozostawanie w dobrych kontaktach z innymi to fundament ludzkiego życia, a to właśnie na fundamentach możemy budować całą resztę.