Ten człowiek jako pierwszy podał swoim klientom Coca-Colę.

Przez 19 lat pracy w archiwach Coca-Coli tysiące razy powtórzyłem zdanie "Coca-Colę po raz pierwszy podano 8 maja 1886 roku, w aptece Jacob's Pharmacy".

W tym roku, z okazji 130 urodzin Coca-Coli, postanowiłem sięgnąć nieco głębiej i i przedstawić dr. Josepha Jacobsa, który założył Jacob's Pharmacy.

Pochodzący z Jefferson w Georgii Jacobs uczył się u dr. Crawforda W. Longa, miejscowego lekarza, który odkrył zastosowanie eteru jako środka znieczulającego. Po ukończeniu studiów Jacobs uczył się jeszcze na Philadelphia College of Pharmacy and Science, nim powrócił do miasteczka Athens w Georgii, by otworzyć Athens Pharmaceutical Company.

W 1929 roku Jacobs napisał artykuł dla "Drug Topics", magazynu branży farmaceutycznej, zatytułowany "Jak zainteresowałem się i znudziłem Coca-Colą". Aptekarz opisał w nim nalewak, który zainstalował w swoim zakładzie.

Po prawej stronie od wejścia do apteki stał nalewak obsługiwany przez Willisa Venable, któremu pomagał brat, John Venable i jego syn, Edward Venable (obecnie jeden z uznanych restauratorów w Atlancie). Maszyna szybko zyskała ogromne powodzenie i przynosiła spore zyski, średnio nawet 150 dolarów dziennie.

Trzeba jednak wiedzieć, czym właściwie była apteka w 1886 roku. Sprzedawano tam bowiem nie tylko leki, co wszelkie artykuły pierwszej potrzeby. Apteki były często centrami lokalnego życia towarzyskiego, gdzie zbierano się na pogawędki i szklankę sody z nalewaka. Apteka Jacobsa była jedną z najbardziej popularnych w Atlancie, a to dzięki innowacyjnemu podejściu do biznesu.

Dr Joseph Jacobs (credit: Atlanta History Center)
Jacobs był jednym z pierwszych detalistów, którzy stosowali rabaty i promocje. Przykład? W owym czasie najniższym nominałem stosowanym w Atlancie była pięciocentówka. Jacobs zamówił w mennicy w Waszyngtonie jednocentówek za ponad 300 dolarów i obniżył ceny produktów tak, by ich końcówka wynosiła 98 centów. To przyciągnęło klientów, choć rozsiedziło konkurencję na tyle, że Jacobs musiał się zmagać z groźbami i licznymi procesami sądowymi. Aptekarz nie robił sobie jednak z tego wiele i w rezultacie jednocentówka rozprzestrzeniła się w Atlancie.

Jacobs wspomniał w swoim artykule z 1929 roku, że przez chwilę był współwłaścicielem Coca-Coli. Willis Venable kupił kilka udziałów w firmie od dr. Johna Pembertona, który stworzył Coca-Colę. W ten sposób Pemberton utrzymał kontrolę nad spółką, ale i miał swój udział w zyskach ze sprzedaży napoju u Venable'ów. Venable potrzebował tymczasem gotówki, gdyż budował w Atlancie dom. Aby zebrać niezbędne fundusze, sprzedał część udziałów Jacobsowi w zamian za gotówkę.

W tym punkcie historii pojawia się Asa Candler. Wraz z Jacobsem należał do najbardziej rozpoznawalnych mieszkańców Atlanty. Asa skierował nawet swego syna do pracy w aptece Jacobsa, by młodzieniec nauczył się podstaw handlu. Candler chciał porzucić branże aptekarską, kiedy Jacobs powiedział mu o Coca-Coli. Aptekarze szybko zawarli umowę, w myśl której Candler dawał Jacobsowi udziały w fabryce wyrobów szklanych w zamian za akcje Coca-Coli. Candler dokupił jeszcze udziały Pembertona i przejął pełną kontrolę nad firmą.

Jedna z aptek sieci Revco Drugs, 1944 rok.

„Po sprzedaniu akcji Coca-Coli Candlerowi nigdy już więcej ich nie miałem, co dowodzi mego słabego rozeznania w sytuacji” – pisze Jacobs. Nie jest to jednak pełen obraz biznesowej działalności aptekarza. Umierając w 1929 roku Jacobs  miał już w Atlancie osiem aptek. Jego syn, Sinclair Jacobs, także farmaceuta, rozwijał sieć. Po II wojnie światowej sprzedając 29 aptek sieci Revco Drugs. Joseph Jacobs był członkiem lokalnej gminy żydowskiej, którą przez pewien czas kierował nawet jego syn, i cieszył się ogromnym poważaniem w środowisku.

Choć oryginalny budynek, w którym znajdowała się Jacobs’ Pharmacy dawno już nie istnieje, cała historię przybliża wystawa w Mauzoleum Jacobsa na cmentarzu w Altancie, jedno z pierwszych i najbardziej okazałych w mieście.

Jeśli więc kiedyś znów usłyszysz "Coca-Colę po raz pierwszy podano 8 maja 1886 roku w aptece Jacob's Pharmacy", mam nadzieję, że lepiej wyobrazisz sobie znaczenie tych słów.

Ted Ryan jest dyrektorem ds. komunikacji i dziedzictwa w The Coca-Cola Company.