Work-life balance to koncepcja zarządzania czasem, która kładzie nacisk na równowagę między życiem zawodowym i prywatnym. W teorii wygląda na całkiem prostą – należy znaleźć czas i na pracę, i na życie osobiste, a jednocześnie nie mieszać tych sfer ze sobą. Praktyka jednak pokazuje, że nie jest to łatwe, a radykalne odcinanie bliskich od spraw zawodowych może być nawet niezdrowe dla relacji.

Na czym polega work-life balance?

Z pozoru prosta filozofia work-life balance w praktyce okazuje się nie być tak łatwa do zrealizowania. Dotychczasowe wskazówki, by podzielić dobę na trzy równe części i każdą z nich przeznaczyć po kolei na pracę, życie osobiste i sen powoli odchodzą w zapomnienie. Coraz częściej wskazuje się na konieczność znalezienia własnego rytmu życia (ang. work-life rhythm), by według niego planować swój czas. Osoby wykonujące różne zawody będą miały różne potrzeby. Bardzo angażująca i wymagająca dużej koncentracji praca powinna trwać krócej. Z kolei wykonując wymarzony zawód, który jest pasją, realizujemy też swoje osobiste cele, np. radość z pracy z ludźmi czy satysfakcję z tworzenia nowych rzeczy.

Czas pracy – jak długo powinniśmy pracować?

Współczesny styl życia narzuca nam nieustanną koncentrację na pracy. Coraz większy nacisk na wydajność i goniące terminy wymuszają zostawanie po godzinach i zabieranie pracy do domu. Tymczasem doba ma tylko 24 godziny i czas ten trzeba racjonalnie podzielić między sen, pracę i relaks. Na szczęście coraz więcej pracodawców pozwala pracownikom na m.in. na pracę zdalną, czyli wykonywaną nie w miejscu pracy, a w swoim domu. Pomaga to zachować w życiu balans, a poza tym – co ważne dla pracodawcy – zwiększa wydajność pracy. Pomocne w racjonalnym gospodarowaniu są także ruchome godziny pracy oraz elastyczne formy zatrudnienia. Nie w każdym zawodzie można sobie na to pozwolić, np. urzędnik musi być dostępny dla interesantów w określonym czasie, ale już grafik czy mechanik może ułożyć swój grafik w taki sposób, by pracować wtedy, gdy jest najbardziej wydajny. To naturalne, że po kilku godzinach pracy motywacja i koncentracja spadają. Elastyczny harmonogram pozwala efektywnie wykorzystać możliwości, np. osoby w typie skowronka, czyli najbardziej aktywne w godzinach porannych, mogą wcześnie wykonywać pracę. Typ sowy z kolei lepiej pracuje wieczorem i w nocy.

Czas dla bliskich – jak go dobrze spożytkować?

Rodzina i przyjaciele dla wielu ludzi stanowią podstawowe życiowe oparcie. Nie mając czasu dla bliskich, rozluźniamy więzi i stopniowo prowadzimy do ich zaniku. Należy szukać takich form wspólnego spędzania czasu, które dają okazję do rozmów. Nie trzeba wiele – wspólne posiłki, wyjście na spacer całą rodziną, lunch z przyjaciółmi mogą wydawać się drobnostkami, ale to właśnie nimi pokazuje się, jak bardzo zależy na drugiej osobie. 

Czy powinno się dyskutować w domu o pracy?

To nieuniknione. Praca jest także częścią życia, które jest dzielone z innymi ludźmi. Kiedy pojawiają się zawodowe problemy, zawsze w jakimś stopniu odbijają się one na bliskich. Nie należy całkiem odcinać się od takich tematów, ponieważ nikt nie jest w stanie zostawić wszystkich negatywnych emocji w pracy i być zupełnie innym człowiekiem w domu. O wiele bardziej szkodliwe dla relacji jest tłumienie swojej złości i smutku – domownicy mogą myśleć, że te uczucia są skierowane do nich. Szczere przyznanie, że w pracy stało się coś, co wyprowadziło z równowagi, pozwoli i rozładować negatywną energię, i lepiej zrozumieć siebie nawzajem.

Czas dla siebie – znajdź czas na sport i pasje

Dorosły człowiek potrzebuje około 7 godzin na to, by się wyspać i zregenerować organizm. Skracanie snu na dłuższą metę jest bardzo szkodliwe, bo organizm ma ograniczone zasoby energii. Gdy nie może odpocząć, pracuje mniej wydajnie. Niełatwo znaleźć czas na uprawianie sportu lub oddawanie się swoim pasjom, kiedy terminarz jest wypełniony od świtu do zmierzchu. To jednak dzięki regularnej aktywności fizycznej można zmniejszyć stres i zwiększyć koncentrację. Wystarczy półgodzinny spacer lub czterominutowy trening tabaty, żeby rozruszać ciało. Również oddawanie się swojemu hobby pomaga się zrelaksować i usunąć skutki stresu.

Filozofii work-life balance nie można jednak traktować na sztywno. Samopoczucie i pojmowanie szczęścia są bardzo indywidualną sprawą i zamiast trzymać się narzuconego sobie harmonogramu, lepiej wsłuchać się w siebie i swoje potrzeby.